03 Onderzoek & Ontwikkeling

De Resilience Revolution, ons thema van nu, is in ons veredelingsprogramma al jaren aan de gang. Het concrete resultaat krijgt steeds meer vorm. Met nieuwe rassen, belangrijke ontwikkelingen in de hybride veredeling, ondersteund door datagedreven veredeling om de grootste stap vooruit te maken. We versnellen waar we kunnen en zoeken samenwerkingen op. Want er is meer nodig dan nieuwe robuuste rassen met stevige resistentiepakketten. 

In de veredeling hebben we altijd opbrengst voor ogen. Dat gaat over het succes van een consumptieteelt en wat pootgoed financieel en in tonnages opbrengt, maar meer en meer ook over de maatschappelijke opbrengst. Hoe kunnen we met onze rassen bijdragen aan duurzaamheidsdoelen? In 2017 hebben we de belangrijkste CSR-doelen vastgesteld op het gebied van resistenties tegen onder meer het aardappelvirus Y, phytophthora, fusarium en nematoden. We hebben het risico op besmetting met erwinia in kaart gebracht en de kiemrust van nieuwe rassen verbeterd. Door met focus aan deze doelen te werken, zetten we belangrijke stappen voorwaarts. Met de consequentie dat ook andere afdelingen van ons bedrijf en de telers aanpassingen moeten doorvoeren, zoals het minder koud bewaren van pootgoed om de langere kiemrust niet ten koste van opkomst te laten gaan.

We maken steeds meer gebruik van data en zorgen voor borging van datakwaliteit. Inmiddels zijn al onze kruisingen datagedreven. Veredeling was voorheen een kwestie van kennis en geluk. Nu kunnen we veel gerichter keuzes maken dankzij beschikbare datamodellen. Het vergroot de kans om sneller een genetische stap voorwaarts te zetten. 

We testen de hybride rassen op proefvelden in Kenia. De hybriden zijn een verbetering vergeleken met de lokale rassen voor de kleinschalige telers. Voor de professionele markt moeten we nog een aantal stappen zetten. We verwachten volgend jaar een of twee raskandidaten met dubbele phytophthoraresistentie aan te melden.

In 2023 stemde de Europese Unie (EU) in met het gebruik van new breeding technologies (NBT), mits je daarmee versneld rassen kunt ontwikkelen die je ook uit klassieke veredeling kunt verkrijgen. Op dit moment wordt de trilogie gevoerd en achter gesloten deuren onderhandeld over wetgevende voorstellen. In het voorjaar van 2027 zal er op zijn vroegst definitieve wetgeving zijn.  

In de veredeling zetten we noodzakelijke stappen in de ontwikkeling van robuuste rassen met stevige resistentiepakketten. Maar met resistenties alleen zijn we er nog niet en veredeling is een tijdrovend proces. Door heel gericht gewasbescherming toe te passen kunnen we het aanpassingsvermogen van virussen en ziekten remmen. In het kort: onze duurzame rassen moeten we blijven verduurzamen om de resistenties maximaal te benutten. 

Toen we in januari 2024 de universele rassenset beschikbaar stelden aan universiteiten voor fundamenteel onderzoek, wisten we niet wat we konden verwachten. Inmiddels kunnen we spreken van een succes: er zijn zes universiteiten en instituten die gebruikmaken van de set. Zo dragen we bij aan versnelling van het aardappelgericht onderzoek in de wetenschap. 

CropXR (XR staat voor eXtreme Resilience) is een omvangrijk datagedreven project waarin slimme consumptieteelt en genetische modellen centraal staan. Royal HZPC Group B.V. is aangesloten in het samenwerkingsverband Holland Innovative Potato (HIP). Vanuit HIP doen we  gezamenlijk onderzoek in CropXR naar hoe we aardappelen nog weerbaarder maken tegen droogte en stikstof. 

Samen met Wageningen University & Research en Utrecht University doen we mee in het Europees onderzoeksproject ADAPT. We brengen in kaart hoe aardappelen reageren op stressfactoren als hitte, droogte en overstromingen. Met de uitkomsten van het onderzoek voeden we ons eigen researchprogramma. 

Wat doe je precies als Senior director global agriculture?

“Ons global agriculture team houdt zich bezig met strategische thema’s binnen de wereldwijde aardappelteelt: rasontwikkeling en -introductie, pootgoedproductie, digitale systemen en dataverwerking, productiviteit en training van agronomen. Ik ben verantwoordelijk voor het verbeteren van pootgoedproductie. Zo ontwikkelen we nu een tool waarmee we inzicht krijgen in de vijfjarenplanning van pootgoed in elk land in de wereld. En met ‘geospacial’ data kijken we waar lokale pootgoedproductie mogelijk is in regio’s waar we nu nog afhankelijk zijn van import.”

Duurzaamheid is een belangrijk thema. Hoe geeft PepsiCo daar invulling aan?

“Positive Agriculture is een belangrijk onderdeel van onze strategie PepsiCo Positive. Daar valt duurzame inkoop van gewassen onder. Maar ook het stimuleren van regeneratieve landbouw. Dat gaat over watergebruik, terugdringen van CO2-uitstoot, bodemgezondheid en biodiversiteit. Het derde thema is structurele verbetering van de leefomstandigheden van iedereen die in de agrarische sector werkt. We kijken niet alleen naar het milieu, maar ook naar de economische en sociale aspecten. En daar hoort ook een eerlijke  prijs voor de telers bij.”

PepsiCo is nauw betrokken in de hele aardappelketen. Waarom is dat?

“In tegenstelling tot veel andere bedrijven in onze sector, zien wij aardappelen niet als een commodity, maar als een strategisch gewas. Daarom zijn we betrokken vanaf rasontwikkeling en pootgoedteelt tot aan de verkoop van chips. We contracteren onze aardappelen rechtstreeks en hebben daardoor direct contact met telers en coöperaties. Onze telers zijn allemaal gecertificeerd. Daarmee laten we zien dat ze aan voorwaarden voldoen op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid.”

Hoe past Royal HZPC Group B.V. in dat plaatje?

“De samenwerking tussen onze organisatie begon toen STET Van Rijn/KWS overnam. Het chipsras VR808 van Van Rijn/KWS was toen al exclusief voor ons. Inmiddels zijn daar nog twee rassen bijgekomen die goed passen bij onze agenda van de toekomst. We gebruiken ook nog andere rassen, die niet alleen voor PepsiCo worden geteeld. We delen kennis, we testen nieuwe rassen en werken samen aan rasintroducties.”

Jullie waren onlangs bij HZPC Research in Metslawier. Waarom?

“We hebben gesproken over hoe we nog meer kunnen samenwerken. Op bepaalde thema’s is er synergie te behalen: Royal HZPC Group B.V. beschikt over een zeer geavanceerd kweekbedrijf, wij hebben een groot wereldwijd netwerk en chipsaardappelproductie. Daar liggen kansen. Voor ons zijn meervoudige resistenties heel belangrijk. Dankzij de geavanceerde merkertechnologie heeft Royal HZPC Group B.V. een heel goed kweekprogramma voor chipsaardappelen.”

Hoe ziet de samenwerking er concreet uit?

“Wij hebben behoefte aan zo duurzaam mogelijke rassen. Die met zo min mogelijk water, gewasbeschermingsmiddelen en zo laag mogelijke CO2-uitstoot kunnen worden geteeld, maar wel een goede opbrengst geven. Er zijn nieuwe HZPC-rassen die daar al aan voldoen en er zit nog het nodige in de pijplijn. Royal HZPC Group B.V. doet de selectie en beproeving, onze R&D-afdeling helpt daarbij. Blijkt een ras potentie te hebben? Dan kijken we samen hoe we het ras het beste wereldwijd kunnen inzetten.”

Hoe kijk je naar de toekomst?

“Ik verwacht dat we alleen maar meer gaan samenwerken in de toekomst. In onze samenwerking draait het om openheid en wederzijds begrip. We houden rekening met elkaars belangen en trekken samen op om de uitdagingen het hoofd te bieden. Die ‘business understanding’ over en weer is cruciaal, nu en in de toekomst.”